In de voorgaande 11 blogs nam ik je mee terug naar een verhaal dat ik in 2003 schreef - het verhaal van het afscheid van een kapel. Vandaag het laaste deel: het eigenlijke afscheid....



Het afscheid

Ze waren er allemaal, mijn ouders en de zeven vrienden. Onze meisjes waren nog op en Poppe Jonathan, de jongste, was wakker gemaakt en keek enigszins slaapdronken het stemmige gezelschap rond. In de kapel zetten we ons op de dertien stoelen die klaar stonden, kleine Poppe op schoot. Het is stil, iedereen is in afwachting. Hannah steekt de paaskaars aan. Dan begin ik met een lofprijzing, zoals we elk ochtend- en avondgebed begonnen:

'Gezegend zijt Gij,
God, Koning der wereld…'

Als ik verder ga en de woorden die ik had voorbereid uitspreek, kom ik tot rust. Het is alsof mijn lichaam en geest dit weer herkennen, van al die jaren dat we dit deden. Het is goed. Het is hier goed. Ik bid de woorden met heldere stem:

'…die de weg van nederigheid en
vernedering bent gegaan,
ook toen een weg van
lijden en sterven werd.
Laat ons zo het afscheid dat wij nemen
mogen verbinden met uw dood,
dat het ook de kiemen draagt
van uw opstanding.'

Monter gaan we verder, zingen we de liederen, spreken we de woorden die gesproken moeten worden. Als we samen bidden en onze dank uitspreken voor de voorbije jaren hoor ik hoe mijn moeder bijna niet kan spreken door haar tranen en gebroken stem. Het afscheid valt haar zwaar. Ook ik schiet vol, maar herstel me en besluit de gebeden.

Dan zingen we samen de woorden die Jezus sprak tegen zijn discipelen toen hij in eenzaamheid het aanstaande martelen en de onvermijdelijke dood moest aanvaarden:

Blijf bij mij
en waakt hier met mij,
wakend en biddend,
wakend en biddend.

Als een langzaam in- en uitademen zingen we de melodie vanuit de Taizé-traditie - als golven van de branding slaat het tegen ons gemoed - langzaam wordt het zacht van binnen, week zelfs. Eén voor één stappen we naar voren, nemen een handje graan en zaaien in de schaal met aarde. Mijn ouders samen, hand in hand - ze laten veel los, heel veel. Ik huil. Diepe snikken wellen op, die ik niet kan onderdrukken. Pieter en Klary komen naar voren, zaaien, nemen afscheid. Ik hoor mijn moeder opnieuw snikken. Ook Hannah en Judith huilen. Dit doet zeer. Pieter legt een hand op mijn schouder.

Als iedereen is geweest wordt het stil. Ik besef dat we verder moeten, maar ik kan niet. Dit is gekheid. Ik kan het niet, ik wil het niet. Ik wil de kapel niet sluiten, ik wil geen symbolen wegdragen, ik wil hier morgen gewoon terug komen en weer opnieuw met heldere stem kunnen zeggen 'Gezegend zijt Gij, God…'. Ik wil geen afscheid nemen, ik wil niet sterven - niet dìt sterven…

Het blijft lang stil.

*

Dan is het er weer: de kracht om verder te gaan. We staan op, schuiven de stoelen weg. Ik leg uit hoe we verder gaan, wat we gaan zingen, wie wat zal wegdragen. Ik hoor hoe hees mijn stem klinkt. Mijn armen, mijn benen zijn zwaar, loodzwaar.

We zetten in: 'Als alles duister is…' Mijn ouders nemen de bijbel, sluiten hem en lopen de kapel uit, Jan neemt de bloemen, terwijl Gerda Hannah troost. Alles in me verzet zich tegen wat hier gebeurt, maar het verzet verdrinkt in de tranen. De kleine crucifix, het devotiehoekje, wordt weggedragen door Ruurd en Yvonne; Judith blaast kaarsen uit; Pieter en Klary nemen graan en aarde weg; Wim blaast de kaarsen van de piano uit, sluit de piano. Heleen en ik dragen het kruis weg. Met gebroken stemmen zingen we verder, totdat niemand meer zingen kan. Deze ontmanteling is zwaar.

De kring sluit zich weer, in de lege kapel. Leeg. Angstig leeg is deze kapel. Maar nóg is het een kapel… De omtrekken van het weggenomen kruis tegen de witte achterwand zijn zichtbaar in het milde kaarslicht van de paaskaars. Ieder ontsteekt een kaarsje aan de paaskaars en loopt de kapel uit. Steeds leger wordt het er, en stiller.

Ten slotte staan alleen Heleen en ik, met Poppe Jonathan op mijn arm, bij de paaskaars. We steken een kaarsje aan en blazen de paaskaars uit. Uit. De paaskaars uit. Als we naar de deur lopen bewegen luguber grote schaduwen tegen de wanden van de stille, lege kapel. Kapel? Ik sluit de deur achter me.

Het afscheid is genomen.

* *
*


P.S.: Wie het hele verhaal nog eens wil teruglezen kan het boekje 'Vuur dat nooit meer dooft' hier bestellen (als papier en als download). Binnenkort ook gewoon te bestellen via deze website.

Vorige pagina