Ik neem je in een serie blogs mee terug naar een verhaal dat ik in 2003 schreef - het verhaal van het afscheid van een kapel. Ik hou me aan de tekst van destijds, ook al is het anders van stijl dan wanneer ik het nu schrijven zou...

Vrienden uitgenodigd

"Laat ik niet op de zaken vooruit lopen. Vandaag is het goede vrijdag, een vrijdag met mooier weer dan goed voor mij is - maar ik ga er niet over. Vandaag gaat alleen over de kapel, afscheid van de kapel. Vorige week hebben we besloten dat de kapel op afscheid wacht en hebben we een aantal vrienden uitgenodigd. Nu kunnen we niet meer terug, en dat is maar goed ook. Vanavond om half tien zullen ze er zijn, alle negen: mijn ouders en de zeven vrienden. We schreven hen in een brief:

'Sinds oktober 2002 kunnen we in de kapel niet meer bidden, er is iets wezenlijks gebroken. Toch bleef de kapel in tact, slaat de kachel aan rond de gebedstijden en ververst Wieke wekelijks de bloemen - tot op vandaag. Wel hebben we afscheid genomen (of doen we pogingen daartoe) van Beth Tikwah, van de gasten, van de bewoners, van onze dromen en idealen, van een gehoopte toekomst, van het bezinningshuis en de leefgemeenschap... maar de kapel lijkt ons nog elk moment terug te verwachten. De kapel wacht nog. Dat kan dan nu niet meer anders zijn dan: de kapel wacht nog op afscheid...

Al deze gedachten komen in mij op in de veertigdagentijd, de tijd voor Pasen. Afgelopen jaren vierden we op Beth Tikwah Pasen in drieën: van donderdagavond, via vrijdagavond naar de nacht van Pasen... Maar dat kan niet meer dit jaar. We moeten immers afscheid nemen, afscheid van Beth Tikwah, afscheid van de kapel. En zo groeide het verlangen om dit afscheid te nemen op goede vrijdag. De dag van de dood, het kruis, het afscheid, de desillusie. Daar past het bij, dit afscheid.

Maar mijn hoop is dat dit afscheid zo bij goede vrijdag past als goede vrijdag hoort bij de Paasnacht. Er is dood, er is onomkeerbaar afscheid - en toch is er weer nieuw leven, leven door dit afscheid heen, leven door de dood heen. Voor ons is afscheid nemen van de kapel op goede vrijdag, behalve een 'sterven' ook de hoop uitspreken dat er (een) nieuw leven komt...'

En dan weet ik het weer: hoe neem ik afscheid van de kapel? Zoals we jaren ang goede vrijdag konden gedenken: in stilte, met een eenvoudige liturgie, met een ingetogen lied, met een woord uit de bijbel. 'Want indien wij samengegroeid zijn met hetgeen gelijk is aan zijn dood, zullen wij het ook zijn aan zijn opstanding'. Dat zijn woorden die nu passen. En dan zullen we biddend zingen om ontferming met die hele oude woorden: Kyrie eleison. Heer, ontferm u! 'Kyrie eleison, wees met ons begaan, doe ons weer verrijzen uit de dood vandaan'. En we zullen de woorden zingen die Willem Barnard daarbij dichtte:

Laten wij dan bidden
in dit aardse dal
dat de lieve vrede
ons bewaren zal. - Kyrie eleison

Want de aarde vraagt ons
om het zaad des dood,
maar de hemel draagt ons
op de adem Gods. - Kyrie eleison

Laten wij God loven,
leven van het licht,
onze val te boven,
in een evenwicht. - Kyrie eleison

Want de aarde jaagt ons
naar de diepte toe,
maar de hemel draagt ons,
liefde wordt niet moe. - Kyrie eleison

En ook die andere woorden zullen we lezen, die woorden die Jezus zelf gebruikte toen hij zijn weg van lijden en sterven voorzag: 'Als de graankorrel niet in de aarde valt en sterft, blijft ze op zichzelf; maar indien zij sterft, brengt ze veel vrucht voort...'. En dan zelf, net als alle jaren, mooie, rijpe, goudgele graankorrels zaaien in die grote schaal met aarde: loslaten, offeren, op de aarde werpen, afzien van het brood dat ervan gebakken kan worden... Nooit eerder had ik zo sterk ervaren dat ook zaaien een loslaten is, dan toen ik mijn eerste graan zaaide op goede vrijdag, enige jaren geleden. Sindsdien zaaiden we op goede vrijdag in de kapel graan in aarde. En vanavond zullen we dat weer doen. Een gebaar waarin we ons eigen 'offer' kunnen brengen. Het offer van mijn droom - Beth Tikwah. Ja, zo zal het goed zijn.

Ten slotte zullen we de kapel moeten ontruimen, het kan niet anders. We zullen het samen doen. In gedachten zie ik ons gezin, omgeven door de genodigden: mijn ouders en de zeven vrienden. Allemaal zullen we wat nemen en de kapel uitdragen; het kruis, de bloemen, de bijbel, het devotiekruis, het gezaaide graan. De piano zal gesloten worden, de kaarsen uitgeblazen. Zingend zullen we het doen, zingend van licht en duister: 'Dans nos obscurités, allume le feu qui ne s'éteint jamais...', 'Als alles duister is, ontsteek dan het lichtend vuur dat nooit meer dooft, een vuur dat nooit meer dooft...'. De kapel wordt leeg en donker. Alleen de paaskaars blijft nog even branden. Dan zullen we ons verzamelen rond die kaars, één voor één een kaarsje ontsteken en de kapel verlaten. Ten slotte zullen Heleen en ik als laatsten een kaarsje ontsteken, de paaskaars doven, de kapel verlaten en de deur achter ons sluiten.

Ja, zo zullen we afscheid nemen van de kapel, in alle eenvoud.
In alle eenvoud."

(wordt vervolgd)


P.S.: Wie het hele verhaal nog eens wil teruglezen kan het boekje 'Vuur dat nooit meer dooft' hier bestellen (als papier en als download). Binnenkort ook gewoon te bestellen via deze website.
Vorige pagina