Ter gelegenheid van het project De Nachtzoen sprak ik enige weken geleden kort met Annemiek Schrijver. Het werd een wonderlijk gesprekje, waarin ik tot twee keer toe een gedeelte voorlas uit een oud avondlied (Gezang 391) en waarin ik tot mijn eigen verrassing tot twee keer toe geen antwoord had op een vraag van Annemiek: ‘wat is de zin van het leven?’ en ‘wat is jouw drijfveer, jouw motor?’ Ik wist het niet. En eerlijk gezegd, weet ik daar ook nu geen antwoord op te geven.

Toen ik de studio verliet hoopte ik dat die twee stilgevallen momenten niet in het uiteindelijke filmpje zouden terechtkomen - we hadden immers nog zoveel meer besproken. Maar zoals je nu kunt zien bestaat het filmpje eigenlijk vooral uit dat moment. Het heeft geen zin om er dus langer omheen te draaien: ik heb geen antwoord op de vraag naar de zin van het leven... Is dat erg?

Ik heb wel heel veel antwoorden gehoord in mijn leven en ik heb veel van die antwoorden ook geprobeerd als mijn persoonlijke antwoord. Hoewel ik, geloof ik, nooit rechtstreeks de vraag heb gesteld aan mijn ouders of aan de dominee, vermoed ik dat ik in mijn opvoeding vooral heb meegekregen dat de zin van het leven te maken heeft met de dienst aan God. Ongeveer zoals de katholieke catechismus (waarmee ik niet opgroeide) de vraag stelt en beantwoordt: ‘Waartoe zijn wij op aarde? -Wij zijn op aarde om God te dienen en daardoor hier en hiernamaals gelukkig te worden’.

Het probleem van dergelijke antwoorden is dat ze niet zozeer een verwijzing zijn naar een zin of een doel buiten ons leven, maar vooral een opdracht om het leven op een bepaalde manier in te richten. Taalkundig gezegd: het is geen indicatief maar imperatief. Het veronderstelt dat mensen daarvoor kiezen - of niet! Terwijl toch de frase ‘de zin van het leven’ dat doet vermoeden dat er ergens een door alle mensen te ontdekken zin van het leven is. Maar de ongelofelijke variatie aan antwoorden die gegeven worden, laat zien dat er zoveel ‘zinnen’ van het leven zijn als er mensen zijn.

Tegen Annemiek Schrijver zei ik: 'Die zin is er eigenlijk altijd wel, maar pas als ze wegvalt (in lange donkere nachten, in perioden van depressie), pas dan vraagt ze om aandacht'. Ik leef niet zinloos of doelloos - in tegendeel! Mensen verlangen ernaar iets te doen, iets zichtbaar te maken, een stukje werkelijkheid te herscheppen. Mensen verlangen naar verbondenheid en heelheid en liefde. Dat is was ze doen, op duizend verschillende manieren. Dat is wat ik doe, op mijn manier. Is dat de zin van het leven? Zijn we daarom op aarde? De vraag lijkt me onzinnig. Wie zou het antwoord immers kunnen geven? We zijn er nou eenmaal en niemand van ons heeft daarom gevraagd. En nu we er toch zijn, willen we daar ook graag het beste van maken.

En persoonlijk vind ik dan het visioen van Jezus een goede optie voor ‘het beste’...

Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl

Vandaag 'geef' ik de Nachtzoen - op intetnet en op het digitale themakanaal Spirit24. Hier kun je ook de andere Nachtzoenen van deze week zien (Marcel van Amstel, Paul van Vliet, Tom Mikkers en Polo de Haas). Ook kun je daar je waardering voor de filmpjes laten blijken. Vorige pagina