Na een dag waarin ik een deel van de opgelopen achterstand qua ongelezen blogs en onbeantwoorde mails heb kunnen wegwerken, na een dag ook waarin zowel mijn reactie op het ‘twijfeldebat’ in het Nederlands Dagblad verscheen als een interview met mij in CVKoers (ik geef toe, ’t is een boel Boele dezer dagen)... nou ja, na zo’n dag overviel me plotseling de enorme hoeveelheid woorden die we met z’n allen produceren over ‘twijfelen en geloven’.

Verdriet

Ja, ik weet het: ik heb het gesprek zélf op gang gebracht en doe er voorlopig nog onverminderd aan mee. Het is ook geen verwijt. Sterker nog: dit gesprek moet gevoerd worden, willen we de broodnodige ruimte vinden voor twijfelaars en zoekers in ons midden. Ik zal dat gesprek zolang voeren als nodig is.

En toch dat overweldigende gevoel: ‘Wát een woorden!’ Toen ik de tweet van Charissa Bakema las waarin ze verzuchtte dat ze ‘boos en verdrietig werd’ van de hele discussie, wist ik het. Het was verdriet dat ik voelde. Verdriet. Gaat deze poging om mensen met en mensen zonder twijfel elkaar beter te laten begrijpen opnieuw ten onder in woorden? Stort de brug tussen orthodoxe gelovigen en vrijzinnigen nog in voordat iemand zich erop gewaagd heeft? Blijven we opnieuw vlaggetjes plaatsen rond ons eigen gelijk? En ontkom ik er niet aan ook zelf in dat spel te blijven steken? De zoekers en twijfelaars zelf worden in dat geval de kinderen van de rekening. Een verdrietige constatering.

Comfortzone

En toen las ik de blog van Jos Douma, een zeer gewaardeerde gereformeerd-vrijgemaakte collega die al jaren een zeer lezenswaardig weblog bijhoudt. Ook hij had zich de afgelopen week gemengd in het debat en had welwillend naar verwantschap tussen ons gezocht. Zonder overigens de verschillen te bagatelliseren: hij stelde evenzeer kritische vragen die om weloverwogen antwoorden vragen. Maar Jos deed wat niet velen durven: hij zocht de rand van zijn eigen comfortzone op!

Eén van Jos’ vragen betrof mijn stelligheid - past dat wel bij de twijfelaar? Mijn blog van gisteren was daar een antwoord op. Ik verwees daarin naar de nieuwe bron van de ‘andere stelligheid’, namelijk passie en keuze. Ik kies voor het Koninkrijk van God en voor Jezus ‘om geen andere reden dan dat het mij raakt’, zo schreef ik stellig. Jos schrok van die woorden en benoemde die schrik. Ja, ook hij kiest omdat hij geraakt is, maar hij kiest er ook voor om te geloven dat hij geraakt is door een realiteit die groter is dan hij en die ver uit gaat boven de verhalen die we elkaar vertellen. Enkele citaten (ik raad je aan de hele blog met aandacht te lezen!):

Jos Douma aan het woord

“Is het enige alternatief voor de Kathedraal van Zeker Weten nu werkelijk de weg die Boele (gaat) met als eindbestemming Het Betoverde Land Achter De Twijfel?

[...] Laat ik het helderder zeggen: ik snap Boeles beweging, maar maak haar in haar consequenties niet mee. Zelf zou ik het zo willen zeggen: ik ben verhuisd van het Huis van de Angst naar het Huis van de Liefde. Of liever: ik heb het Huis van de Liefde leren kennen en ik verblijf er wel eens (soms – even) maar ben ook geneigd om weer in het Huis van de Angst te gaan wonen omdat ik een zekere drang tot controle heb en het lastig vind om kwetsbaar te zijn en het gemakkelijker vind om volgens regels te leven dan volgens de Geest.

Dat Huis van de Angst vertoont zeker verwantschap met de Kathedraal van Zeker Weten. Misschien vormt het er een soort binnenkant van. [...] Dat huis van de liefde wordt gekleurd door vertrouwen, overgave, loslaten, op adem komen, op verhaal komen, verwondering, zachtheid, zachtmoedigheid en beseffen dat er onvoorwaardelijke voor je gekozen is door de Vader. [...] En ik geloof er niet alleen omdat het me raakt maar omdat ik er ook liefdevol aarzelend op vertrouw dat er een goddelijke werkelijkheid beantwoord aan woorden als God en Jezus en Woord.”

Het kán!

Jos Douma meent hiermee de verschillen duidelijker dan ooit te hebben gemarkeerd - hij noemt het in de aanhef ‘een wereld van verschil’. En dat terwijl ik, al lezend, weer helemaal vrolijk werd. Nee Jos, natuurlijk is mijn weg niet het enige alternatief. Ik zou niet durven! Er zijn er vele en die van jou is voor velen zeer begaanbaar (en ook voor mij herkenbaar). Natuurlijk zie ik ook dat jij andere woorden gebruikt en voor een deel andere keuzes maakt. Maar wat staan we hier wonderlijk dicht bij elkaar: we kiezen omdat we geraakt zijn door de woorden van Jezus. We kiezen omdat we geloven dat we geraakt zijn door iets dat (Iemand die) groter is dan we kunnen vatten of begrijpen. En het heet in beide gevallen ook nog eens Koninkrijk van God...

In mijn eerste reactie schreef ik: ‘...als ik het heb over dat ‘Betoverde Land achter de Twijfel’, geloof ik dat één van de eerste huizen die we daar aantreffen ‘jouw’ Huis van Liefde is… Ik zou er graag schuilen. Maar ik wil ook verder trekken – er is nog meer te ontdekken.’

Het kan dus toch! Grote verschillen erkennen, een verschillend taalveld hanteren en elkaar toch herkennen! Ik wist het - het overkwam me immers eerder ook bij Andries Knevel en bij Klaas Hendrikse en bij zoveel anderen. Het kan! Jawel, ik blijf geloven dat het kan: overtuigde gelovigen, onrustige zoekers en dolende twijfelaars; degelijke gereformeerden, vrolijke evangelicalen, en geëngageerde vrijzinnigen (en nog veel meer) - ze kunnen een ruimte vinden waarin ze elkaar zien en herkennen. Laat die ruimte dan toch gewoon ‘kerk’ heten!

En nu maar hopen dat Jos mijn vreugde deelt...

Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl Vorige pagina