Behalve met Twitter (waarover ik je gisteren vertelde) experimenteer ik tegenwoordig ook met een internetcommunity. Met de zeer complete kant-en-klare online software van Ning.com heb ik een website gemaakt voor zoekende gelovigen en gepassioneerde twijfelaars, onder de naam ‘Zoekend Geloven Community’. Je bent er van harte welkom!

Net als bij Twitter, fronst ook hierbij menigeen zijn wenkbrauwen en niet helemaal zonder goede reden. Kan dat wel, een gemeenschap op internet? Is dat wel echte gemeenschap? De term die nogal eens gebruikt wordt is ‘virtuele gemeenschap’ (een term van de internetpionier Howard Rheingold) en dat laat meteen zien wat de mogelijke kritiek is. Van Dale geeft bij ‘virtueel’ namelijk de betekenis ‘slechts schijnbaar bestaand’ en dat betekent zoveel als ‘niet echt’. Een virtuele gemeenschap op internet is dus eigen een niet bestaande, onechte gemeenschap. Moet je dat willen?

Graag wil ik de komende maanden op zoek gaan naar het antwoord daarop en daarom noem ik deze blog deel 1. Enerzijds zoek ik de antwoorden in mijn eigen ervaringen met de nieuwe gemeenschap, anderzijds zal ik er ook over gaan lezen, erop studeren en erover in debat gaan. Vandaag ontdekte ik bijvoorbeeld dat de vooraanstaande emerging pastor Tony Jones precies dezelfde vraag stelde op zijn blog: ‘is virtuele gemeenschap echte gemeenschap’? Het is een belangrijke vraag.

Mijn eerste en voorlopige antwoord is dubbel.

Allereerst: de gemeenschap zoals die van Zoekend Geloven Community is niet virtueel in die zin dat hij bestaat uit echte mensen. Een groot deel van de aangesloten leden ken ik persoonlijk en een klein deel kent ook elkaar. Een foto en enkele persoonlijke gegevens maken ook duidelijk dat we te maken hebben met mensen van vlees en bloed en niet met vreemde onwezenlijke avatars (zoals bij Second Life). Uit eigen ervaring weet ik dat communicatie op internet een stuk inhoudelijker en respectvoller verloopt als het duidelijk is dat afzender en ontvanger echte mensen zijn. Anonieme reacties op anonieme nieuwsberichten verworden nogal eens tot ordinaire scheldpartijen. Dat zal niet snel gebeuren als zichtbaar is tegen wie je spreekt.

Tegelijk kun je je afvragen of de gemeenschap die deze echte mensen met elkaar hebben ook ‘echte gemeenschap’ is. Immers, het enige wat ze werkelijk met elkaar delen zijn woorden en gedachten en dan ook nog alleen als het jezelf uitkomt. Het ook precies daarom dat ze elkaar vinden: ze hebben dezelfde vragen, dezelfde gedachten. In echte gemeenschappen (zoals kerken) denken we zelden over alles hetzelfde – juist dat maakt het leven in gemeenschappen tot een opgave.

Sociale gemeenschappen in het echte leven zijn complexer want veel omvattender. We leven met elkaar en moeten het leren uithouden in elkaars aanwezigheid. Mensen zijn niet alleen wandelende hoofden! We zijn ook ons lichaam, we zijn onze geschiedenis, onze relaties en belangen. We zijn onze hebbelijkheden en onhebbelijkheden. In het echte leven zijn woorden en gedachten niet ‘los verkrijgbaar’ – je krijgt de mens erachter altijd mee. Dat alles blijft in de internetgemeenschap (bijna helemaal) onzichtbaar. In die zin kan een internetcommunity inderdaad in hoge mate ‘abstract’ worden, afgesneden van het echte leven… en dus toch virtueel.

Hoe die twee zich tot elkaar gaan verhouden binnen de gemeenschap die ik nu ben gestart? De toekomst zal het leren. Ik hoop dat we tijd krijgen om het te leren kennen en wijsheid vinden om onze weg samen te vinden. Laat ik in ieder geval verklappen dat ik voornemens ben de leden van de community zo nu en dan ook uit te nodigen elkaar in levende lijve te ontmoeten. Want één conclusie kunnen we vooral al wel trekken: internetgemeenschappen kunnen de werkelijke ontmoeting nooit vervangen. Intussen blijft er wel veel te ontdekken!

Had ik je al gezegd dat je welkom bent bij de Zoekend Geloven Community?

Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl Vorige pagina