De hele mens en de open bijbel (Beelden van de kerk 1)

Inspirerende beelden van een kerk van de 21e eeuw – dat is wat ik zoek. Dat is, denk ik ook, wat we nodig hebben. Natuurlijk moeten er ook synodale rapporten zijn en een ‘organisatorisch framework’ dat ons helpt bij de ‘noodzakelijke herstructurering’, zoals Johan zeer terecht opmerkt. Mijn teleurgestelde ondertoon bij het rapport Veerman was niet helemaal terecht. Maar een organisatorisch framework kan ik niet bieden; van kerkrecht heb ik geen kaas gegeten. Het eerste wil ik wèl proberen: inspirerende beelden schetsen. En ik ben er al een paar jaar mee bezig ook.

Wie die beelden oproept kijkt even voorbij aan wat voorhanden is. Het moeten lonkende perspectieven zijn, aantrekkelijk genoeg om op weg te gaan en nabij genoeg om te geloven dat het kan. Mijn vertrekpunt is eenvoudig: ik wil de kerk zien als een gemeenschap van mensen rond een geopende bijbel, een gemeenschap die haar uitgangspunt neemt in het evangelie van Jezus.

Theologisch gezien is dat een hele minimale definitie van de kerk. Ecclesiologie* op de achterkant van een sigarendoosje. Ik stel bewust de beschrijving van wàt die gemeenschap zoekt in de geopende bijbel zo lang mogelijk uit. Wie namelijk definieert wat die gemeenschap geloven moet en doen moet en zoeken moet, beschermt meestal zijn eigen kerkelijke of theologische positie: ‘wat ik geloof – dàt is de kern’. Liever spreek ik niet over een kern of een centrum in het evangelie, maar stel dat evangelie zelf centraal. Laat de zoektocht naar betekenis en zin open zijn!

De beelden voor die kerk van de 21e eeuw komen voort uit een diep verlangen om na 20 eeuwen christendom ook in onze tijd manieren te vinden om met God te leven en het ‘Koninkrijk’ waar Jezus over sprak zichtbaar te maken. Dat verlangen is vaak diffuus en ongedefinieerd. Maar we willen concrete beelden. Het kan dan helpen om te zoeken naar thema’s die dat verlangen kunnen laten kristalliseren. Zoals stofdeeltjes zichtbaar worden in een baan zonlicht of zoals waterdamp neerslaat op een koud raam.

Ik bied je zeven thema’s die dat kristalliseren kunnen helpen. En eerlijk is eerlijk, ik heb geaarzeld om je erbij te vertellen waar die zeven thema’s vandaan komen, maar ik ga het je toch zeggen. Het zijn de zeven hoofdchakra’s die in de Oosterse filosofie worden gebruikt om het menselijk leven te beschrijven. Hier zal ik op die chakra’s zelf niet verder ingaan (misschien later), ik gebruik ze alleen omdat ze volgens mij een heel complete beschrijving bieden van alle facetten van het menselijk bestaan.

Omdat ik de kerk beschrijf als een gemeenschap van mensen rond een geopende bijbel wil ik zicht krijgen op alle facetten van het menselijk bestaan die dan worden aangesproken. In de kerk gaat het niet alleen om onze ziel die gered moet worden, het gaat om de hele mens: zijn lichaam (1), zijn gevoel (2), zijn wil (3), zijn hart (4), zijn creatieve vermogens (5), zijn verstand (6) en zijn geest (7). En ziedaar, dat zijn de zeven levensterreinen die de chakra’s beschrijven. Morgen een wat uitgebreidere beschrijving van alle zeven. In de blogs daarna schets ik beelden van de kerk bij elk van die zeven levensterreinen.

Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl

* ecclesiologie betekent: ‘theologische leer over de kerk’