Een nieuwe week ligt maagdelijk voor mij. Nog moe van drie kerkdiensten in één weekend bekijk ik wat mijn agenda mij belooft voor de komende dagen. Tot mijn schrik zie ik dat er voor volgende week zondag een jeugddienst op het programma staat. Meteen daarna schrik ik van mijn eigen schrik – ik kan toch niet opzien tegen een jeugddienst? Dat zijn immers juist diensten die mij de mogelijkheid bieden bijzondere dingen te doen: andere muziek, andere volgorde, misschien weer een filmfragment en wat meer interactie. Als zoeker naar nieuwe vormen van kerk-zijn moet je toch juist blij zijn met die kansen? Waarom dan toch die schrik?

Als ik eerlijk ben, weet ik het wel. Een ‘gewone’ zondagse ochtenddienst ombouwen tot een hippe jeugddienst is als het pimpen van een rollator. Op z’n best kan het jongeren even laten glimlachen en ze willen best even dollen met zo’n ding – maar een rollator gebruiken ze niet! Een rollator past niet in hun leven. Het geldt ook voor de traditionele kerkdienst: je kunt haar opleuken en pimpen (denk aan de populaire U2-diensten), maar het wordt er allemaal niet anders van. De volgende dienst is immers weer ‘gewoon’ en daar hebben onze jongeren inderdaad niets te zoeken. Wat moeten zij met een rollator?

De vergelijking zal sommigen tegen de borst stuiten. Hoezo, de kerkdienst een rollator? Het klinkt als: ‘bijna afgeschreven’. Velen immers vinden daar wel degelijk troost, inspiratie, rust en moed. Ik weet het. Het is dan ook niet mijn bedoeling daar schamper over te doen. De traditionele kerkdienst en de gewone kerkmensen hebben er dan toch maar voor gezorgd dat er in een door-en-door-geseculariseerde maatschappij nog een kerk is. Zij hebben volgehouden! Alleen al daarom zullen we het moeten koesteren. Zoals broeder Hugo mij onlangs terecht corrigeerde: er ligt veel godsvertrouwen in deze oude traditie!

Tegelijk moeten we constateren dat de traditionele protestantse eredienst geen plek is waar de tieners, de twintigers en de dertigers zich thuis voelen. Er is zoveel wat hen vervreemdt dat ze aan het luisteren naar het evangelie niet meer toekomen. De vorm staat de inhoud in de weg en de taal is van een andere eeuw. Eens in de zoveel tijd een kerkdienst ‘pimpen’ zal niet helpen. Sterker nog, het zou wel eens naar beide kanten averechts kunnen werken: de vervreemding van de jongeren wordt hierdoor niet wezenlijk opgeheven terwijl de vervreemding van de ouderen juist wel wordt gewekt. Wie is daar dan bij gediend?

Het kan niet anders, we zullen moeten kiezen voor een dubbel beleid. Enerzijds moeten we koesteren wat er is en dat proberen levend en vitaal te houden. We zijn het de huidige kerkgangers (met inderdaad veel grijze koppies) verschuldigd. Het is hun thuis! Daarom blijf ik houden van de gewone kerkdienst. Maar daarnaast zullen we ook ondubbelzinnig en structureel moeten kiezen voor nieuwe vormen van vieren en gemeenschap. Aansluitend bij de postmoderne tijd, de netwerk-samenleving en de zoektocht naar zin en houvast. Aansluitend ook bij de problemen en uitdagingen van deze eeuw! Het zal de inmiddels vertrokken mensen misschien niet meteen terug doen komen, maar mogelijk veel mensen die zich nu aan de rand van de kerk bevinden een nieuwe haven kunnen bieden.

Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl Vorige pagina