Mijn afzondering in mijn veilige, luxe CV-verwarmde ‘kluis’ met internetverbinding - die daarom waarschijnlijk ook een ‘studio’ heet - stond vandaag in het teken van de kerkdienst van aanstaande zondag. Het verhaal van de blindgeboren man (Johannes 9), waar Jezus ‘toevallig’ langs loopt en die, nog maar nauwelijks bekomen van zijn genezing, een speelbal lijkt te worden van een kerkelijk debat. Er is een beter scenario voor te stellen: kun je voor het eerst in je leven zien… zie je de opgewonden koppen van boze en vooral angstige theologen. Je zou van schrik weer je ogen sluiten.

Afgelopen dinsdag had ik al de tekst gelezen en herlezen toen ik de aflevering van Onderweg naar Zondag maakte. Ik lees dan, als altijd, de tekst minimaal twee keer (1x proef, om de goede klemtonen te vinden, en 1x voor de microfoon) en beluister haar ook nog zeker twee keer (1x in stukjes bij het ‘editten’ en 1x om het eindresultaat te horen). Voor mij een prima manier om mij de tekst eigen te maken. Tegen de tijd dat de podcast op internet staat ken ik de tekst bijna uit mijn hoofd.

Dit verhaal heeft me deze week in hoge mate gefascineerd. Vele personages komen in dit verhaal voorbij en spelen hun eigen bijzondere rol. Toen ik vandaag de rol van de Farizeeërs bestudeerde voelde ik een onaangename herkenning. Het onvermogen om opening te bieden aan het nieuwe. Onvermogen uit angst, angst voor het onbekende, angst om los te laten. Ook onvermogen dat langzaam wordt tot onwil. Aanvankelijk is de herhaling van de vraag ‘hoe is het gegaan, die genezing’ nog wel komisch. Maar al snel wordt het tragisch en koddig. En het meest tragische is de eigen blindheid voor deze onwil.

Ik herken het. Wat ben ik vaak weggelopen voor het nieuwe (een nieuw inzicht, een nieuwe aanpak, een nieuw oordeel), omdat ik wist - dacht te weten - dat het oude wel voldeed. ‘Natuurlijk is het geen angst’, hield ik mezelf voor. Angst voor het onbekende, angst voor vrijheid zal zichzelf immers nooit prijsgeven aan de openbaarheid. Angst voor het onbekende gaat altijd gemaskerd rond. De bekende psycholoog Erich Fromm benoemde destijds een aantal maskers, die allemaal even herkenbaar als aanwijsbaar zijn (autoritarisme, destructivisme en conformisme).

Het bijbelverhaal wijst het aan, bij mij en om mij heen. Want ook de kerk is het niet vreemd, deze angst voor het nieuwe, het onbekende. En dan denk ik beslist niet alleen aan mijn eigen plaatselijke PKN-vestiging, maar evengoed aan de ‘Emerging zoekers’. ‘Laten we niet te snel gaan, wie weet waar we belanden’ of: ‘We moeten toch in ieder geval nog een paar waarheden vasthouden, anders worden we vrijzinnig’. Angst voor het nieuwe, angst voor de vrijheid. Hoe herkenbaar.

Jezus kwam ‘toevallig’ langs (paragoon). Het had ook niet kunnen gebeuren. Maar toen hij kwam ging hij kleien, boetseren met modder, iets nieuws scheppen… een klein beetje nieuwe aarde, minder dan een handpalm vol. Ik hoop ook op zulke toevallige ontmoetingen.

Boele P. Ytsma
www.zoekendgeloven

P.S. De preek moet nog even rijpen. Zondag meer. Vorige pagina