Kamers met de afmetingen van een kleine eengezinswoning en ruim 3 meter hoog. Brede gangen met marmer op de vloer. Krakende wenteltrappen, torenkamers en eetzalen. Een vleugel in de hal op de eerste verdieping. Overal rijk bewerkt meubilair en grote ornamenten. En dan de schilderingen op de muren en de plafonds. Overal lachen veel te mollige engelen je toe, waartussen gespierde mansfiguren en weelderige vrouwen met blanke huid en ontbloot bovenlijf ondoorgrondelijke verhalen willen uitbeelden. We zijn in Kasteel Slangenburg. Nee, Kasteel Slangenburg is niet de residentie van een adellijke oom van mij en ook geen hotel of conferentieoord, het is een gastenverblijf.

Een gastenverblijf - dat klinkt dan weer heel sober na de beschrijving die ik gaf. Jawel, in Kasteel Slangenburg kun je je bijna van adel wanen en je wordt er met veel stijl en vriendelijkheid behandeld, maar tegelijk is er eenvoud en gemeenschapszin. Je eet er met alle gasten samen aan een grote tafel. Niet a la carte, maar wat de pot schaft - ook al is dat bijzonder goed. Maaltijden en koffie op gezette tijden en te laat komen is geen optie. Gastheren en gastvrouwen verzorgen je goed, maar herinneren je ook aan de verantwoordelijkheid die je hebt voor elkaar in de groep.

Het dagritme in het Kasteel is afgestemd op de gebeden in de nabijgelegen St. Willibrordsabdij, een Benedictijns mannenklooster. Gasten kunnen er tussen maaltijden en koffietijden door naartoe wandelen door een prachtig bos, om mee te ademen op het ritme van de getijden. Meeliften op de ijzeren discipline van de broeders die zes keer daags hun psalmen zingen en gebeden bidden. Veel gasten maken van die gelegenheid gebruik. Vaak zijn er in de abdijkerk meer gasten dan monniken. Ook wij liften mee en zoeken onhandig onze weg in een dik getijdenboek met moeilijke weekschema’s en veel te veel gekleurde linten. En we zijn dankbaar voor deze plek.

Nog niet zo lang geleden schreef ik over de kerk als klooster. Hier in dit kasteel, hier bij deze kleine abdij krijgen die woorden beelden. Het roept ook herinneringen op aan ons eigen bezinningshuis, Beth Tikwah, dat wij in 2003 moesten sluiten. Een plaats voor gasten, een dagelijks gebed in een kerk of een kapel, een plaats van regelmaat en ruimte, een plaats van aandacht en zorg. Ik weet heel goed hoe ik me dat moet voorstellen, o jawel, maar ik weet niet meer zo goed waar je moet beginnen met bouwen. Hoe wordt een gewone dorpskerk, hoe wordt een gemiddelde stadsgemeente een kerk waarin dit alles kan? Een kerk van grootse toewijding en oprechte vrijheid voor allen, een kerk van gastvrijheid op alle dagen. Een kerk waarin iedereen een eigen plek kan innemen, al naar gelang tijd, behoefte, verlangen…?

Ik zal daarover vaker nadenken en schrijven, dat beloof ik mezelf. Maar niet nu. Nu roept het laatste gebed van de dag, de completen. Straks zal weer klinken ‘God, kom mij te hulp, haast U mij te helpen’. We zingen, als elke avond, de Psalmen 4 en 91 en 134 - ‘onder zijn wieken bent u veilig’, daarmee kun je de nacht in. Vader abt zal ons zegenen met wijwater en ten slotte zullen de monniken ingetogen en vol overgave in een bijna donkere kerk het Salve Regina zingen, het loflied op een gezegende vrouw: Maria. Zelfs als protestant raak ik dan weer ontroerd - was zij het niet, die zei: ‘mij geschiedde naar uw woord’? En als dan de kerkklok met drie keer drie slagen het Angelus heeft laten horen stappen we het donker weer in. In vrede.

Boele P. Ytsma
www.zoekendgeloven.nl

P.S. Een verblijf op Kasteel Slangenburg kan ik je bijzonder aanraden. Raadpleeg de website van Kasteel Slangenburg of van de St. Willibrordsabdij. Vorige pagina