Heel even zag ik een verband tussen ‘Is God boos?’ en ‘Tussen klooster en kasteel’ (de stukjes van de afgelopen drie dagen). Met de woede van God lijken wij soms niets meer te kunnen, bang als we zijn voor onze eigen woede, bang als we zijn om de duistere kanten van het bestaan onder ogen te komen. Of zouden we dat moeten omdraaien, zoals Pieter Huiser suggereerde: we kunnen geen plaats bieden aan onze eigen woede en boosheid omdat we haar in God niet meer kunnen vinden. Hoe het ook zij, dat beiden samenhangen lijkt me duidelijk. Woede en agressie verdwijnen naar de randen van ons bestaan, waar ze vervolgens, buiten onze controle hun vernietigende werk doen.

En dan de kerk - en de dromers en de doeners in de kerk. Ik ben zo’n dromer en zo’n doener en hier, tussen klooster en kasteel, wordt het verlangen naar een andere manier van kerk-zijn aangewakkerd. Maar de idealisten in de kerk worden nogal eens teruggefloten omdat mensen bang zijn voor onrust en conflicten. Zij moeten vooral niet te ver voor de muziek uit lopen, zo luidt het goedbedoelde advies. Van hen wordt gevraagd vooral rekening te houden met mensen die moeite hebben met veranderingen (vreemd dat het omgekeerd nooit wordt gevraagd!). Over de honderden die de afgelopen jaren geruisloos de kerk hebben verlaten wordt nauwelijks gesproken, maar over de enkelingen die met veel tam tam hun aanstaande vertrek aankondigen als dit of dat wel of zus en zo niet gebeurt hoort de vooruitstrevende voortdurend. Je moet wel rekening met ze houden, je zult in contact moeten blijven, je mag zulke mensen niet van je vervreemden - de waarschuwingen zijn niet van de lucht. Dat het in het laatste geval (dreigen met vertrek) om niet minder dan gijzeling gaat lijkt velen te ontgaan. Willen we zwichten voor dreigementen?

Waarom zijn we zo bang voor een conflict in de kerk? Waarom moet alles onder de mantel der liefde? Noch de profeten uit het oude Israël, noch Jezus, noch de apostelen leken confrontaties te schuwen. Jesaja gaat drie jaar lang naakt door de straten, Jezus gaat met een zweep door de tempel en het boek Handelingen der Apostelen verdoezelt op geen enkele manier de onderlinge conflicten tussen Paulus en Petrus. Volledig terecht schreef Trouw-redacteur Lodewijk Dros afgelopen weekend dat het conflict in zekere zin tot het wezen van de christelijke traditie behoort. Wat zouden we anders moeten denken van Jezus’ woorden: ‘Ik ben niet gekomen om vrede te brengen, ik ben gekomen om het zwaard te brengen’? Ik ben bang dat we van christendom en kerk een al te gezellig spiritueel gezelschapspel hebben gemaakt, waarbij de belangrijkste regel is: we moeten het wel gezellig houden!

Als kerk een gezelschapspel wordt, weet ik niet meer waar het over gaat. Als de kerk niet minimaal zoekt naar haar wezen als verzetsbeweging, als bevrijdingsfront, als partizanen van het Koninkrijk van God, dan is ze het niet waard om je voor in te zetten. Voor dat vrijblijvende spel van naastenliefde en religieus sentiment gingen de eerste christenen niet op de brandstapel. Zij hadden een boodschap die als gevaarlijk werd gezien, die tot conflict leidde, die wist dat kwaad onder ogen gezien moest worden.

Hoe vinden wij de weg terug?

Boele P. Ytsma www.zoekendgeloven.nl Vorige pagina