Ken je dat? Dat je soms in één keer denkt: waar gaat het eigenlijk allemaal over in de kerk? Dat je plotseling denkt: misschien is het allemaal wel helemaal niet waar? Waarom zou God eigenlijk bestaan? Waarom zou de bijbel eigenlijk waar zijn? Wat zijn dat voor vreemde verhalen? Heb je wel eens meegemaakt dat je je ineens realiseert dat je een Hindoe zou zijn geweest als je in India was geboren en een Moslim als je in Turkije was geboren? Je zou van Jezus waarschijnlijk nooit gehoord hebben, laat staan van Calvijn… Het zijn gedachten die je kunnen beangstigen. Ben ik nu God kwijt? Ben ik een afvallige?

Ik heb het regelmatig, dat mag je best weten. Niet alleen een knagende twijfel aan het bestaan van God, maar een plotselinge schokkende zekerheid: ‘Het is allemaal onzin! We tuinen er met z’n allen in! En ik voorop, want ik sta zondags nota bene op de kansel’. Soms overweeg ik dan het bijltje er maar bij neer te gooien. Waarom zou ik nog? Zou ik niet nog één keer met een groots profetisch manifest op de preekstoel moeten klimmen om iedereen uit de droom te helpen: ‘de keizer is naakt! - God is een fabeltje!’

En toch doe ik dat niet. Want hoe verontrustend de gedachten ook zijn, steeds weer ontdek ik dat ze aan de bijbel zelf niet vreemd zijn. Daar wordt de gelovige niet geschilderd als iemand die alles zeker weet en God ‘op zak’ heeft. In oude Psalmen vind ik verrassend veel woorden die mijn twijfel en onrust verwoorden. En daarbij lijkt niet de boodschap te zijn: ‘Ach het overkomt ons allemaal wel eens, die twijfel’. Dat zou al geruststellend zijn. Maar de strekking is veel radicaler: Dit is wat geloven is! Deze twijfel, deze worsteling, deze vervreemding - dat is geloven!

Geloven is steeds weer op zoek gaan naar God. Geloven is niet weten, maar vertrouwen. Geloven is vaker onrust dan rust. Geloven is worstelen met het bestaan en in die worsteling soms onverwacht op God stuiten. Ja, dat ook. Want zonder die onverwachte ontmoetingen hou je het niet vol.

Vreemd dat we daar zo weinig van horen in de kerk… Daar houden we ons vaak groot en stoer en daarmee houden we (ongewild denk ik) het misverstand in leven dat twijfel de vijand is van geloven. De waarheid is dat de twijfelaar een voorbeeldgelovige is! Lees er de Psalmen maar op na.

Zou dat de reden zijn dat monniken elke dag zoveel Psalmen zingen?

Boele P. Ytsma
www.zoekendgeloven.nl Vorige pagina