Een paar maanden geleden vertelde ik je dat mijn master-thesis zou gaan over ‘het veranderend profiel van de predikant’ (het Dominee-effect!). De dominee van begin 19e eeuw is immers een heel andere figuur dan die van de jaren ’60 van de vorige eeuw. En zo zullen ook de veranderingen in onze tijd vroeg of laat (in de kerk vaker laat dan vroeg) invloed hebben op het profiel van de dominee nu. Een van de meest in het oog springende maatschappelijke verandering is de digitalisering en de opkomst van internet. Het is de wereld diepgaand aan het veranderen tot wat Manuel Castells noemt een ‘netwerk-samenleving’. Het heeft mij er toe gebracht mijn onderzoeksvraag daar op toe te spitsen.

En dus zal het nu een studie worden naar ‘de zin en onzin van het actieve gebruik van internet door de professional in de kerk’ – ik noem het maar even ‘Internet voor Domies’. Maar in mijn eerste verkennende ronde stuit ik wel op een paar beperkingen. Allereerst zitten we als westerse samenleving nog midden in dit veranderingsproces. Denk zelf nog maar eens terug aan 10 jaar geleden… wat deed je toe met internet vergeleken met nu? Hoe vanzelfsprekend de meesten van ons nu een permanente breedbandverbinding ook vinden, tot voor kort wisten we nog van niets. Hoe snel is het allemaal veranderd! Wat de impact daarvan zal zijn op de samenleving, op de psychologie van mensen, op de sociale samenhang is nog altijd in hoge mate speculatie. Veel van wat we nu meemaken is vooral effect van de verandering zelf. Ik stuit op onderzoeken van 6 of 7 jaar geleden en moet constateren dat ze nu al verouderd zijn. In wetenschappelijk onderzoek zijn conclusies altijd voorlopig, maar dat geldt in dit geval wel heel sterk!

Een tweede beperking is dat de ‘professional in de kerk’ (waar het mij in dit onderzoek om gaat) in Nederland nog bepaald niet erg actief is op internet. Er zijn enkele predikanten en kerkelijk werkers met een eigen website, sommige hebben hun weg gevonden naar netwerken als Hyves en Facebook, en ook het publiceren van preken (eventueel zelfs als MP3) via de website van de kerk komt steeds vaker voor. En natuurlijk e-mailen ze nagenoeg allemaal. Maar daar houdt het ook wel zo ongeveer op. Het communiceren via internet via een eigen site of blog, het opzetten van eigen netwerken of forums, het is allemaal nog erg zeldzaam en experimenteel.

Van harte hoop ik daarom dat mijn onderzoekje kan bijdragen aan de bezinning op de mogelijkheden. En wie er iets over bij te dragen heeft… laat het me weten.

Boele P. Ytsma
www.zoekendgeloven.nl Vorige pagina