Volgens psychologen zou ongeveer eenvijfde van het menselijk ras hoogsensitief zijn. Het zijn natuurlijk willekeurige cijfers, want de mate van gevoeligheid verschilt van mens tot mens. Met hetzelfde recht noem je slechts 5 % van de mensen hooggevoelig (zij het dan zeer hooggevoelig!) of verklaar je de halve mensheid tot (min of meer) gevoelsbegaafd. Het is maar waar je de lijn trekt. Toch is het zo dat er een grote verscheidenheid is. Hetzelfde kan gezegd worden over de andere kant van het spectrum: een deel van de mensheid vertoont meer of minder autistische trekken en is dus gevoelsbeperkt.

Feit is dat die verschillen er zijn. Er zijn mensen met een muzikaal gehoor en er zijn mensen die nauwelijks een melodie kunnen nazingen. Er zijn mensen met oog voor metrische verhoudingen en er zijn mensen die niet snappen wat dat is. Er zijn mensen met een zwak voor poëzie en er zijn mensen die je glazig aankijken bij een gedicht. En dan zijn er dus ook mensen die de geringste stemmingswisseling kunnen registreren. Het zijn de hoogsensitieven, de gevoelsbegaafden, soms aangeduid met de lelijke afkorting HSP-ers: Hoog Sensitieve Personen.

Inderdaad is het een begaafdheid en een kostbaar talent. Het zijn mensen die niet veel woorden nodig hebben om te begrijpen hoe een ander zich voelt. Je vindt ze onder psychologen en hulpverleners, maar evengoed onder bouwvakkers en huisvrouwen. Soms voelen ze verdriet of pijn eerder dan de persoon in kwestie zelf. Vaak voelen ze meer dan ze zouden willen voelen. Het is een talent waar menig hooggevoelige onder lijdt. Niet voor niets luidt de ondertitel van het bekendste boek op dit terrein ‘hoe blijf je overeind als de wereld je overweldigt’ – de Amerikaanse psychologe Elaine Aron gaf als een van de eersten uitleg over dit fenomeen aan het grote publiek. Sindsdien is er een grote stroom literatuur op dit gebied.

Hoe je de percentages ook berekent: de gevoelsbegaafden zijn altijd in de minderheid. De mindergevoelige meerderheid voelt niet wat zij voelen en zal soms liever laatdunkend spreken over overgevoelig; misschien wel overdreven en overbodig… Niet zelden raken mensen met deze gave aan de zijlijn in de maatschappij en het feit dat velen van hen belanden in burnout of depressie versterkt bij anderen de gedachte dat het softies zijn; watjes, mensen zonder ruggengraat.

Ik denk dat dat oordeel niet terecht is. Hun ogenschijnlijke kwetsbaarheid is niet anders dan de rekening die ze betalen voor hun talent. Wie daar het evenwicht in vindt kan van grote waarde zijn voor de samenleving. Zoals de muzikalen de wereld wat vrolijker maken, en de kunstenaars kleur kunnen brengen, zoals de humoristen lucht geven en de pioniers nieuwe werelden voor ons kunnen openen, zo kunnen de gevoelsbegaafden de wereld een beetje lichter maken!

Voor wie het nog niet voelde… ik heb het ook over mijzelf.

Boele P. Ytsma
www.zoekendgeloven.nl Vorige pagina