Het is een veelgehoorde uitspraak van mensen aan de rand van de kerk: 'Ik geloof wel hoor, maar ik geloof op mijn manier'. En daar wordt dan steevast aan toe gevoegd: 'Je hebt de kerk toch niet nodig om te geloven'. Met die laatste uitspraak voelen veel mensen in de kerk zich schaakmat staan. Tja, je kunt inderdaad ook in God geloven en bidden en goed leven zonder ook maar één voet in de kerk te zetten.

In het Paasverhaal van de evangelist Johannes lezen we het bekende verhaal van Thomas. De eerste keer dat Jezus was verschenen aan zijn leerlingen waren de leerlingen samen in een kamer met gesloten deuren, en Thomas was daar niet bij. Hij had dan ook de grootste moeite om te geloven wat zij vertelden. Kijk, Thomas was zeker een heel gelovig man, hij was tenslotte één van de discipelen – maar de woorden 'Wij hebben de Heer gezien', kon hij niet plaatsen. En dus had hij zijn 'program van eisen': ik wil zien en voelen, anders geloof ik het niet. Dat zijn bekende woorden: zien en voelen…

De tweede keer dat de Opgestane verschijnt is Thomas wèl in de kring en Jezus spreekt hem aan. Jezus komt hem tegemoet in die kring van leerlingen – niet daar buiten, maar in het samenzijn met de andere leerlingen. En nog voordat Thomas maar heeft kunnen 'zien' en 'voelen', gelooft hij en roept uit: 'Mijn Heer en mijn God'. Wat voor hem buiten de gemeenschap ongeloofwaardig voorkwam is nu in die kring van gelovigen onbetwijfelbaar. Wat is dat? Wat gebeurt daar? Het gebeurt in ieder geval in de gemeenschap van de leeringen en niet daarbuiten.

Ik denk dat het ons veel te zeggen heeft. Ik denk dat geloven in de Gekruisigde en de Opgestane alleen vol te houden is in gemeenschap die we zijn als kerk. Daarbuiten kun je geloven in 'Iets' of in 'Goedheid' of in een 'Schepper'… maar het bizarre verhaal van de Opgestane geloven is wat anders, dat is niet vrijblijvend, het is het gelovend gaan van de weg van Jezus. Je kunt het alleen in de gemeenschap van gelovigen ervaren. Je hebt daarbij elkaar hard nodig, je hebt de viering nodig, de gemeenschap. En in die kring komt Jezus ons, net als bij Thomas, tegemoet en gaan we geloven.

Het lijkt zo een psychologische truc: christenen bedotten elkaar en daarmee zichzelf. Omdat ze heel hard tegen elkaar roepen dat het waar is, gaan ze er zelf in geloven. Van buiten zal het er zo wel uit zien, ik zal het niet ontkennen. Misschien is het wel waar ook en bedriegen we onszelf en elkaar. Maar ik maak deel uit van deze vreemde gemeenschap - soms toegewijd, vaker rebelerend - en ik geloof dat het waar is: 'Wij hebben de Heer gezien' . Resultaat van zelfbedrog en groepsdwang of toch meer? Zeg het jij maar.

Vrome woorden hoor, zo midden in de nacht!

Boele P. Ytsma
www.zoekendgeloven.nl

Vorige pagina