Verbijsterend. Iets anders kan ik er niet van maken. Vandaag las ik het boek van Neale Donald Walsch, Wat God wil, en ik ben geschokt. Ja, ik begrijp dat ik nu kleur moet bekennen. Meestal heb ik de neiging om met tal van new-age-auteurs te sympathiseren. Zij lijken vaak vergeten dimensies van onze werkelijkheid weer een plek te geven. En hier en daar liggen er pareltjes verborgen in de grote hoop boeken die de laatste jaren verscheen onder de even populaire als vage noemer van 'spiritualiteit'. Tot nu toe vermeed ik elke polarisatie op dit punt, omdat ik denk dat veel new-age gedachten onbetaalde rekeningen van de kerk zijn (een oude metafoor die veelal voor sekten werd gebruikt).

Maar nu wordt het me werkelijk te bont. Wat Donald Walsch hier schrijft is van een hoogmoed, een stelligheid en een grootheidswaan die ik niet voor mogelijk had gehouden in de 21e eeuw. Het antwoord op de pretentieuze vraag uit de titel is: niets – God wil niets. Dit antwoord lijkt elke verdenking van dogmatisme dan vervolgens te kunnen ontwijken. Zonder enige gêne klaagt hij de starheid en leerstelligheid van nagenoeg elke religie (en zeker van het christendom) aan, maar van enige zelfkritiek is geen sprake. Walsch weet wie en wat God is (namelijk 'The One Thing That Is', TOTTI) en bovendien weet hij wat God wil (al is dat dan niets, het is wel een stellig antwoord). Zijn dogmatiek is van de meest pretentieuze en dichtgetimmerde die ik ooit ben tegengekomen en als zodanig het grootste voorbeeld van religieuze gelegitimeerde trots die ik ken. En dan hebben we het nog niet eens over de enorme morele consequenties van dit 'niets-willen' van God.

Bescheidenheid – in bijna elke religieuze traditie als deugd geprezen – is deze man geheel vreemd. Alsof de vraag van de titel en het antwoord daarop nog niet genoeg zijn, noemt hij zijn boek zelf 'één van de ongelooflijkste' boeken aller tijden, één van de gevaarlijkste en bovendien een boek dat nagenoeg alle boeken over God overbodig maakt... Het totalitarisme dat hij religieus fanatisme zeer terecht verwijt (o.a. aan zijn eigen 'christelijke Amerika') is het wezenskenmerk van zijn eigen boek. Nee, deze man spant de kroon: de door hem hier geïntroduceerde 'Nieuwe Spiritualiteit' is naar eigen zeggen het antwoord op alle vragen, de redding voor de wereld, de oplossing voor alle problemen. En wie het nog niet gelezen heeft – ik overdrijf geen woord: deze man denkt zo en schrijft zo. Werkelijk!

Elke dwaas kan een boek gepubliceerd krijgen, zou ik dan nog kunnen denken. Maar het meest verbijsterende is dat de boeken van Walsch hun miljoenen verslaan – ook, of juist in de kerk. Dat geldt voor dit boek en ook voor alle voorgangers ervan, de Gesprekken met God, boeken die mij nog nimmer hebben kunnen boeien. Ook in mijn eigen omgeving word ik er vaak aan herinnerd hoe groot zijn invloed is, en dat was eerlijk gezegd ook de directe aanleiding om nu toch maar eens de laatste pennenvrucht van deze geestelijke leraar ter hand te nemen. En na lezing moet ik tot mijn schrik constateren dat mensen die de kerk de rug toe keren omdat het daar zo dogmatisch toegaat, deze dichtgetimmerde nieuwe spiritualiteit omarmen als ware het de bevrijding van alle banden... Verbijsterend, ik zei het al.

Waarlijk, ik ben geen orthodox gelovige meer, menigeen zal mij vrijzinnig hebben genoemd. Ik zie mijzelf als een zoekend gelovige. Maar deze man dwingt mij positie te kiezen. Hoewel hij al zijn tegenstanders bij voorbaat de mond snoert als mensen die 'het' nog niet zien – verzet uit angst of machtswellust zou het zijn -, hoewel hij het verzet al profeteert door te vermoeden dat hem de oerzonde wordt verweten... meen ik inderdaad dit te moeten zeggen: deze man verkondigt een boodschap van pure hoogmoed. Het is een greep naar de macht.

De God van Neale Donald Walsch is een god op onze maat. Want God wil wat wij willen... God is niet van ons onderscheiden en dus valt God samen met ons doen en laten, ons willen en wensen. Ja, me dunkt: dat was de inzet: God moet doen wat wij willen dat hij doet. 'God wil niks' is een statement, is een revolutie, is verzet tegen een God die groter is dan wij. Het nut van God, zo besluit Walsch, is dat wij hem kunnen gebruiken (letterlijk hoor!) – gebruiken! Daar verraadt zich de hoogmoed, de trots, de greep naar de macht. Als ergens de kerk een anathema zou moeten laten horen, dan wel hier!

Jawel, ik weet ook wel dat de orthodoxie hetzelfde valt te verwijten: hun eerbied voor de Schrift resulteert meestal ook in een exclusieve claim van waarheid voor eigen gedachten – met een handige en vaak omzichtige omhaal gelegitimeerd door de bijbel... Maar wie zo de ander dogmatisme en machtswellust verwijt (en Walsch verwijt het iedereen!) zou beter moeten weten.

En ik? Ik blijf bescheiden... ik verwijt slecht één hoogmoedig te zijn: Neale Donald Walsch... En ik treur om de velen die hier door worden gevangen. Wordt vervolgd, zoveel is zeker!
Boele Vorige pagina